Historia Damy z Gronostajem – jak obraz znalazł się w Krakowie?

Leonardo da Vinci to chyba najsławniejszy z malarzy. Nie wszyscy wiedzą, że przez całe życie namalował tylko kilkanaście obrazów. Należy do nich słynna „Dama z Gronostajem”, obraz eksponowany w Muzeum Narodowym w Krakowie.

W terminologii historii sztuki pochodzenie dzieła, czyli to, jak znalazło się ono w obecnym miejscu, to jego „proweniencja”. Proweniencja wielu słynnych dzieł sztuki jest złożona, tajemnicza i zagadkowa. Przechodziły one z rąk do rąk, zmieniając właścicieli, wędrowały po wielu krajach i miastach. Niekiedy znikały na całe wieki, by odnaleźć się nagle w zupełnie niespodziewanym miejscu. Dziwna i zagmatwana jest także historia „Damy z gronostajem”, najcenniejszego obrazu w polskich zbiorach sztuki.

Dzieło, znane zwyczajowo także jako „Dama z łasiczką”, powstał w latach 1488-1490. Obraz powstał – i zniknął. Jego dzieje przez 300 pierwszych lat istnienia pozostają całkowicie nieznane.

Jak „Dama z gronostajem” znalazła się w Polsce?

W 1798 roku obraz kupił jako prezent dla matki Izabeli młody książę Adam Jerzy Czartoryski. Nabył go w czasie podróży do Włoch, w nieznanych okolicznościach. Podróż włoska, połączona z podziwianiem arcydzieł malarstwa i architektury, była częstym zwyczajem arystokratów, artystów i uczonych epoki księcia Adama Jerzego.

Księżniczka Izabela Czartoryska, dla której przeznaczony był podarunek, była kobietą piękną i inteligentną. Uchodziła za lwicę salonową, jej życie pełne było dziwnych zwrotów: była wielką damą epoki oświecenia, jakby żywcem wyjętą z kart powieści „Niebezpieczne związki” Choderlosa de Laclos. Interesowała się sztuką i nauką, posiadała też wiele dworów i pałaców, które urządzała w stylu rokokowym i sentymentalnym. Największe znaczenie miał pałac Czartoryskich w Puławach, gdzie założyła pierwsze w Polsce muzeum. To właśnie w Puławach, nie w Krakowie, znalazła się pierwotnie „Dama z Gronostajem”.

Dalsze dzieje „Damy z Gronostajem”

W 1830 roku wybuchło powstanie listopadowe. Cenne dzieło ewakuowano do Paryża, dzięki czemu uniknęło losu wielu innych obrazów w polskich kolekcjach – nie zostało zrabowane przez Rosjan. Przez kilkadziesiąt lat zdobyło jeden z najwspanialszych pałaców Francji, znajdujący się w posiadaniu Czartoryskich Hôtel Lambert, główny ośrodek polskiego życia kulturalnego na emigracji. W czasie krwawych wydarzeń okresu Komuny Paryskiej cudem uniknął zniszczenia.

Po przyznaniu Galicji częściowej autonomii, Czartoryscy zdecydowali się przenieść swoje zbiory sztuki do Krakowa. Obraz, podobnie jak zaginiony w czasie II wojny światowej „Portret młodzieńca” Rafaela, znalazł się tam w 1878 roku. Zbiory stanowiły własność rodowej fundacji.

W czasie II wojny światowej Niemcy wywieźli obraz do Bawarii. Udało się go jednak odzyskać i powrócił do Krakowa. W 2016 roku zakupiło go od książąt Czartoryskich państwo polskie. Obecnie eksponowany jest w gmachu głównym Muzeum Narodowego.

Apartament Studio

Apartament Typu STUDIO posiada sypialnię z bardzo wygodnym łóżkiem, rozkładaną sofę, telewizor led, w pełni […]

Pokój dwuosobowy Double

Pokój dwuosobowy Double Posiada wygodne łóżko dwuosobowe, telewizor led, mini lodówkę, zestaw do parzenia kawy […]

Pokój dwuosobowy Twin

Pokój dwuosobowy TWIN Posiada dwa łóżka pojedyncze (na życzenie gości istnieje możliwość przygotowania łoża małżeńskiego), telewizor led, mini lodówkę, zestaw do parzenia kawy i herbaty oraz luksusową łazienkę z kabiną prysznicową wyposażoną w suszarkę, komplet ręczników i zestaw kosmetyków.